Programma 7. Verstedelijking, wonen en mobiliteit

We hebben lagere kosten van € 0,7 miljoen. Dit heeft de volgende oorzaken:
-Lagere kosten Noordelijke ontsluitingsweg (€ 307.000). We hebben dit jaar nog geen grondaankopen uitgevoerd en we hebben minder voorbereidingskosten gehad. Deze schuiven door naar 2026. We onttrekken daarom minder uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen.
-Lagere kosten ontwikkeling Spoorzone (€ 210.000). We hebben lagere kosten doordat de planvorming trager verloopt dan verwacht. Omdat we lagere kosten hebben gemaakt, onttrekken we het bedrag niet uit verbetering fysieke kwaliteit leefomgeving en blijft het binnen deze reserve beschikbaar.
-Lagere kosten parkeren Raadhuislaan (€ 168.000). We hebben voor de parkeeroplossing Raadhuislaan stappen gezet in de planvorming. We hebben niet het volledig beschikbare bedrag van € 250.000 uitgegeven. Het resterende budget is nodig in 2026 voor de voortgang van dit project. Omdat we lagere kosten hebben onttrekken we minder uit de reserve mobiliteit. Het resterende bedrag zullen we in de komende jaren inzetten.

We hebben lagere kosten van € 231.000 en hogere opbrengsten van € 502.000. Per saldo geeft dit een voordeel van € 733.000. De belangrijkste reden voor € 231.000 lagere kosten is minder groot en dagelijks onderhoud, lagere inzamelkosten en minder storingen parkeerautomaten. Steeds meer mensen betalen op een alternatieve manier wat leidt tot lagere kosten. Daarnaast waren de onderhoudskosten van Parkeergarage Bergoss € 40.000 lager. De hogere opbrengsten van € 502.000 komen doordat de parkeertarieven per 1 oktober 2025 zijn verhoogd en omdat de parkeertijden zijn verruimd. Dit zorgde voor € 370.000 hogere reguliere parkeeropbrengsten, hogere opbrengsten parkeervergunningen € 85.000 en hogere opbrengsten voor de parkeergarage Bergoss € 45.000. Bij de programmabegroting hielden we rekening met een voordeel binnen parkeren van € 282.000. We zien nu in de werkelijkheid een voordeel van € 733.000 ten opzichte van de begroting. Dit bedrag hebben we extra gestort in de reserve parkeren (zie toelichting bij stortingen en onttrekkingen reserves hierna). De opbrengsten zijn nodig om de parkeeroplossing Raadhuislaan te kunne realiseren.

Het product overige bedrijfsmatige activiteiten bestaat uit de volgende onderdelen:
-herstructureringsplannen: dit is een budgettair neutrale activiteit, onderdeel van het grondbedrijf. Het saldo van lasten en baten van alle complexen inclusief mutaties in reserves en voorzieningen wordt uiteindelijk verrekend met de grondvoorraad op de balans van de gemeente.
-beheercomplexen: per saldo een nadeel van € 196.000 (inclusief reservemutatie).
-verhuurde panden en percelen: per saldo een voordeel van € 148.000.

Voor herstructureringsplannen zijn de kosten € 1,2 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door kosten talentencampus (€ 0,4 miljoen), winkelcentrum Ruwert (€ 0,3 miljoen) en voormalig belastingkantoor (€ 0,4 miljoen). De totale opbrengsten bedroegen € 5,5 miljoen in 2025. Dit is conform begorting. Per saldo is de voorraad onderhanden werk herstructureringsplannen met € 2,9 miljoen afgenomen. Voor een uitgebreide toelichting op het rekeningresultaat van het grondbedrijf verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid verderop en naar het Meerjarenprogramma Grondbedrijf (MPG).

Het saldo van de beheercomplexen is € 196.000 negatief. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door:
·herbeoordeling van boekkwaarde van beheercompelxen heeft geleid tot een afbowking van €332.000;
·hogere overige kosten (BTW, advieskosten e.d.) van € 110.000
·hogere inkomsten door een boekwinst van verkocht perceel van € 331.000. Deze winst is geboekt in de algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf.
·hogere inkomsten uit huur en pacht van gronden (€ 55.000).

Het saldo van verhuurde panden en pereelen is € 148.000 voordelig. Dit wordt voral veroorzaakt door lagere onderhouds- en energiekosten.

We hebben € 143.000 aan lagere kosten en € 152.000 miljoen aan lagere opbrengsten. Per saldo is de afwijking bijna nihil. We zien de volgende afwijkingen.
-Lagere opbrengsten Omgevinsgwet vergunningen (€ 230.000). Dit wordt met name veroorzaakt door een nadeel van € 278.000 door een bezwaar en beroepsprocedure voor een in 2024 verleende vergunning.
-Hogere opbrengsten voor handhaving Bouwregelgeving (€ 69.000). Dit komt door meer incidenteel opgelegde dwangsommen.
-Lagere kosten voor woonwagens (€ 77.000). Dit komt omdat we niet alle onderhoudswerkzaamheden hebben kunnen uitvoeren. We stellen voor om het restant over te hevelen naar 2026.
-Lagere kosten standplaatsen woonwagens (€ 65.000). In 2025 zijn op enkele onderdelen de kosten lager dan begroot. Zo zijn er geen juridische kosten geweest voor gerechtelijke zaken en bijbehorende advieskosten. Daarnaast is er sprake geweest van lagere onderhoudskosten voor de standplaatsen.

We hebben hogere kosten van € 0,2 miljoen en hogere opbrengsten van € 0,6 miljoen. Per saldo geeft dit een voordeel van € 0,4 miljoen. We onderscheiden diverse types anterieure projecten. Standaard, complex, grootschalige procedures en grootschalige projecten.
-Voor het type standaard plannen hebben een beperkte afwijking. We hebben binnen de standaard anterieure overeenkomsten € 39.000 ontvangen voor landschappelijke kwaliteitsbijdragen. Deze inkomsten zijn gestort in de reserve groenfonds.
-Voor het type complexe plannen hebben we een begrote opbrengst van € 214.000 tegen een in 2025 werkelijke ontvangst van bijdrage plankosten van initiatiefnemers van € 61.000. In 2025 zijn er minder overeenkomsten gesloten op dit type plannen.
-Voor het type grootschalige procedure hebben we in 2025 € 53.000 aan bijdrage plankosten ontvangen van initiatiefnemers. Deze hadden we niet begroot.
-Voor het type grootschalige anterieure projecten hebben we hogere kosten en opbrengsten (€ 0,4 miljoen). Dit betreft interne personele kosten die we in rekening brengen bij initiatiefnemers (vooruitontvangen/nog te ontvangen bijdrages).
-Voor de gebiedsontwikkeling Euterpepark hebben we lagere voorbereidingskosten van € 284.000. Dit bedrag onttrekken we minder aan de reserve binnenstedelijke transformaties. Daarnaast hebben we hogere kosten en opbrengsten. Dit betreft interne personele kosten die we in rekening brengen bij initiatiefnemers (vooruitontvangen/nog te ontvangen bijdrages).
-Lagere kosten van € 110.000 voor de landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (LBV). We hebben hier geld voor ontvangen via de algemene uitkering. Dit hebben we nog niet besteed, activiteiten volgen nog en daarom stellen we voor om deze middelen via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2026.

Op dit product verantwoorden we de plankosten voor diverse projecten. Deze plankosten activeren we als immateriële vaste activa. Voor diverse plankosten (€ 1,4 miljoen) hebben we een voorziening gevormd. Het betreft vooral kosten die gemaakt zijn voor Groot Amsteleind (€ 1,1 miljoen) en de gebiedsontwikkeling Raadhuislaan Zuid (€ 0,2 miljoen). Deze voorziening hebben we onttrokken aan de algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf. Dit bedrag is lager dan begroot wat vooral komt doordat er ten laste van twee toekomstige grondexploitaties gelden beschikbaar zijn gesteld (€ 1,8 miljoen) voor de ontsluitingsroute Amsteleind, maar dat kosten tot nu toe beperkt zijn.
Binnen dit product wordt ook de realisatie van de flexwoningen aan de locaties Gewandeweg en Meidoornlaan verantwoord. Van het begrote bedrag van € 2 miljoen in 2025 is een bedrag van circa € 1,1 miljoen nog niet uitgegeven. Deze kosten schuiven door naar 2026. Het begrote bedrag wordt betaald uit drie onderdelen.: ontvangen subsidie € 820.000, reserve binnenstedelijke transformaties € 300.000, algemene reserve € 411.000 en in 2025 incidenteel beschikbaar gestelde middelen € 500.000.
Het geld uit de algemene reserve schuift door naar 2026. De incidentele beschikbaar gestelde middelen in 2025 van € 500.000 zorgt voor een positief resultaat in de jaarrekening. We stellen daarom voor om dit geld via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2026.

Woningbouw projecten is een budgettair neutrale activiteit, onderdeel van het grondbedrijf. Het saldo van lasten en baten van alle woningbouwprojecten inclusief mutaties in de reserves en voorzieningen verrekenen we uiteindelijk met de grondvoorraad op de balans van de gemeente.
De totale kosten op de diverse woningbouwcomplexen waren in 2025 € 4,6 miljoen lager dan begroot. Dit komt vooral door lagere uitgaven in 2025 voor stationskwartier Ravenstein (€ 2,8 miljoen), Oijense Zij (€ 1,4 miljoen) en Wilgendaal (€ 0,6 miljoen).
De totale verkopen waren in 2025 € 3,6 miljoen lager. Dit komt vooral door lagere verkopen binnen Liesdaal 2 en 3.
Het project Klein Amsteleind is in 2025 overgeheveld van planvorming naar woningbouwcomplex. De boekwaarde is hermee ingebracht (ruim € 18 miljoen).
Per saldo is de voorraad onderhanden werken van de woningbouwcomplexen binnen het grondbedrijf met € 21,9 miljoen toegenomen.

In verband met de overboeking van 2 afgesloten projecten (Vorstengrafdonbk en Piekenhoef) naar restantcomplexen is hier de winstneming ter hoogte van afgerond € 1,4 miljoen teruggedraaid en is ook de storting in de algemene bedrijfsreserve met dit bedrag verlaagd.

We hebben in het kader van de Realisatiestimulans recht op een bedrag van € 2,5 miljoen over het jaar 2025. Dit bedrag ontvangen we daadwerkelijk in 2026. Met de Realisatiestimulans krijgen we een vast bedrag (€ 7.000 per woning) voor iedere betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. We stellen voor om dit bedrag via de resultaatbestemming te storten in de algemene bedrijfsreserve van het grondbedrijf.

Voor een uitgebreide toelichting op het rekeningresultaat van het grondbedrijf verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid verderop en naar het Meerjarenprogramma Grondbedrijf (MPG).