Programma 1. Welzijn en zorg

Meedoen mogelijk maken voor alle inwoners van Oss is dé missie van het sociaal domein Oss (begrotingsprogramma’s 1, 2 en 3). Een solide sociale basis helpt de meeste mensen een prima leven te leiden, voor zichzelf en anderen te zorgen en om te gaan met de hobbels in het leven. Meedoen mogelijk maken gebeurt dan ook in eerste instantie door mensen zelf en hun verschillende sociale netwerken. Wij helpen de samenleving daarbij waar we kunnen. En als inwoners daarnaast ondersteuning nodig hebben, dan bieden we deze samen met onze partners. Hierbij behandelen we mensen als mensen en vertrouwen we op het goede van de mens. Normaliseren, substitutie en voorkomen zijn hierin sleutelwoorden. Evenals de inhoudelijke speerpunten: bestaanszekerheid herstellen, kansengelijkheid vergroten en gezond leven makkelijker maken. We werken hierbij waarde gedreven vanuit onze vijf waarden: de mens centraal, eenvoud, nabijheid, partnerschap en vakmanschap.

We hebben al een aantal jaren te maken met een aantal flinke uitdagingen die de druk op de Wmo opvoeren. De samenstelling van de Nederlandse bevolking verandert tot ongeveer 2040 flink, het huidige zorgstelsel is daar niet op ingericht. We zien een toenemende hulpvraag omdat de bevolking groeit en vergrijst. Tegelijkertijd is sprake van voorzieningen in dorpen en wijken die onder druk staan, een oplopende personeelsschaarste en een wooncrisis die (kwetsbare) inwoners raakt. Ook landelijk is de druk op de Wmo en het hele zorgstelsel een actueel thema. Voor gemeenten is de Wmo op termijn en onder huidige condities onuitvoerbaar. In december 2025 is het landelijke rapport Houdbaarheid van de Wmo uitgekomen waar een aantal beleidsopties wordt voorgesteld om de Wmo toekomstbestendig te maken. Het rapport leidt mogelijk tot hervormingen van de wet en een nieuw financieringsmodel voor de Wmo. Verder hebben ontwikkelingen in het medische domein invloed op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De Wet langdurige zorg (Wlz) en de Zorgverkeringswet (Zvw) werken met steeds scherpere criteria voor inwoners om in aanmerking voor zorg te komen. De Wmo wordt gezien als vangnet voor bezuinigingen in andere zorgwetten. Akkoorden als het AZWA (Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord, eind 2025 ondertekend) en IZA (Integraal Zorg Akkoord) richten zich op de gezamenlijke opgave in het zorgstelsel. Binnen onze regio doen we dat binnen het samenwerkingsverband Samen in Gezondheid (SiG).

Met enerzijds de groei van het aantal inwoners dat ondersteuning nodig heeft, terwijl het aantal beroepskrachten, vrijwilligers en mantelzorgers afneemt, en anderzijds onzekere en over het algemeen ontoereikende compensatie door het Rijk, moeten we ons voorbereiden op een verder toenemende schaarste van het aanbod van zorg en ondersteuning. Des te meer omdat we ook in de gemeente Oss rekening moeten houden met een financiële opgave en strategische heroriëntatie. Hierbij hebben we een flinke opgave van € 1 miljoen gericht op minder meerkosten om de groeiende vraag naar Wmo-ondersteuning te remmen.

Voor programma Zorg & Welzijn vertaalt dit zich in een beweging naar het versterken van de sociale basis, meer collectieve ondersteuning en ondersteuning door naasten. En anderzijds strengere criteria om individuele Wmo-voorzieningen te verstrekken. We doen dit conform het Wmo-beleidskader Wmo 2025-2029 'Meedoen mogelijk maken’.

Tot slot is een belangrijke ontwikkeling ‘Naar een nieuwe Osse standaard’. Na een evaluatie van de proeftuin Oss in 2025 heeft de raad de aanbeveling overgenomen om de werkzame elementen uit te werken richting een nieuwe standaard in Oss. Werken aan een toekomstbestendig zorgstelsel vereist domeinoverstijgende afstemming en afstemming met onder andere programma 2 en 3 (sociaal domein), 7 (wonen) en 10 (veiligheid).