Programma 1. Welzijn en zorg

We hebben € 1,2 miljoen aan lagere kosten en € 1,3 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo een voordeel van € 2,5 miljoen. Dit heeft verschillende oorzaken. Dit lichten we hierna toe.
-Lagere kosten (€ 0,6 miljoen) en hogere opbrengsten (€ 1,3 miljoen) voor de opvang van vluchtelingen. We hebben een voordeel van 643.000 op het resultaat van vluchtelingenopvang. We hebben in 2025 een bedrag ontvangen van € 15,1 miljoen. Onze kosten in 2025 waren 9,3 miljoen. Dit betekent dat we een storting in de reserve vluchtelingen hebben gedaan van 5,8 miljoen. Conform de programmabegroting hebben we € 4 miljoen vrij laten vallen uit de reserve ten gunste van de reguliere begroting. Het voordeel van € 643.000 wordt veroorzaakt doordat we meer reguliere kosten ten laste van vluchtelingenopvang hebben gebracht. Daarnaast hebben we lagere energiekosten voor de nieuwe locatie. Daarnaast hebben we € 1,3 miljoen aan hogere inkomsten. Deze inkomsten ontvangen we van het Rijk om de door ons gemaakte kosten voor de verkeersmaatregelen Macharenseweg–Spitsbergerweg (€ 900.000) en de door ons uitgekeerde leefgelden aan Oekraïners te betalen (€ 350.000). Deze inkomsten waren niet begroot.
-Lagere kosten Maatschappelijke opvang (€ 0,5 miljoen). We hebben € 386.000 over op rijksmiddelen die we in de meicirculaire 2024 ontvangen hebben. Volgens de oorspronkelijke planning zouden we deze middelen in 2025 naar lokale gemeenten uitkeren voor het nieuwe product Eerst een Thuis. De implementatie van dit product heeft meer voorbereidingstijd gevraagd. De aanbesteding van Eerst een Thuis is in het eerste kwartaal van 2025 afgerond. Na gunning is er een voorbereidingsfase van 6 maanden afgesproken met de zorgaanbieder en woningcorporaties. De planning is in 2026 te starten met 10 trajecten en dit daarna uit te bouwen naar maximaal 15 trajecten per jaar. Omdat trajecten over het algemeen een langere looptijd hebben (1-3 jaar) verwachten we dat de uitgaven voor lokale gemeenten voor dit product langzaam gaan toenemen. Daarom willen we de resterende middelen van 2025 graag overhevelen naar 2026 en uitkeren naar de lokale gemeenten, zoals het regionale portefeuillehoudersoverleg Wmo in december 2025 besloten heeft. Daarnaast hebben we in 2025 een inschatting gemaakt van het tekort maatschappelijke opvang 2025. Op basis van deze inschatting zijn verwachte resterende structurele middelen voor dak- en thuisloosheid naar lokale gemeenten uitgekeerd voor de opstart van het nieuwe product Eerst een Thuis. Het uiteindelijke tekort op maatschappelijke opvang is lager dan verwacht waardoor er € 82.000 extra beschikbaar komt voor de lokale gemeenten voor Eerst een Thuis. We stellen voor deze middelen ook over te hevelen en in 2026 alsnog uit keren volgens de verdeelsleutel.
-Lagere kosten Proeftuin Ruwaard en Ussen (€ 166.000) en hogere opbrengsten (€ 82.000). We hebben lagere kosten voor de proeftuin Ruwaard en Ussen doordat we van meerdere proeftuin partners waaronder de Kassier Ons Welzijn niet bestede subsidie hebben terugontvangen. Deze subsidies zijn niet volledig besteed in de tweede helft van 2025 omdat er in de wijk minder inzet is geleverd dan afgesproken. Het subsidiebedrag wordt hier achteraf op gecorrigeerd. Dit is bijvoorbeeld het geval als een nieuwe medewerker van de organisatie niet op 1 juli kon starten, als de medewerker minder uren voor de Proeftuin beschikbaar is dan afgesproken of als een medewerker langdurig ziek (en niet vervangen) is. Daarnaast hebben we € 82.000 hogere opbrengsten omdat de kassier van de proeftuin (Ons Welzijn) alle gemaakte kosten betaald heeft in het kader van de proeftuin evaluatie. Ze hebben hiervoor een bedrag aan ons betaald.

De kosten zijn € 0,6 miljoen lager dan verwacht.
-Lagere kosten (€ 441.000) huishoudelijke verzorging. Vanaf 2024 is er een nieuwe aanbesteding ingegaan. We hanteren een andere methodiek, door de mogelijk minder gemaakte uren van aanbieders op nacalculatie te verrekenen. Dit betekent dat de aanbieders per kwartaal hun ureninzet aan ons rapporteren. Wanneer blijkt dat de urennorm voor de maatwerkvoorziening en/of algemene voorziening niet wordt gehaald, vorderen we het verschil terug. Regionaal hebben we eind 2024 afgestemd om deze werkwijze uniform uit te voeren. In de begroting hebben we hiervoor al een voordeel gemeld voor 2025 van € 750.000. In totaal hebben we ruim € 1 miljoen aan terugbetalingen, dat is € 0,3 miljoen meer dan verwacht. Daarnaast hebben we rekening gehouden met een hogere stijging van aantallen cliënten. We zien hierin een stijging, maar deze is minder sterk dan voorzien. Hierdoor hebben we nog € 100.000 aan lagere kosten.
-Lagere kosten Wmo voorzieningen (€ 84.000). Dit heeft vooral te maken met lagere kosten voor woningaanpassingen (ZIN en PGB). Kosten voor woningaanpassingen zijn zeer grillig en wisselen sterk per jaar en zijn vooraf lastig in te schatten.

We hebben € 0,4 miljoen aan lagere kosten en € 159.000 aan hogere opbrengsten. Per saldo geeft dit een voordeel van € 0,6 miljoen.
-Voor individuele ondersteuning hebben we een voordeel van € 177.000. In de begroting hebben we (vanaf 2025) structureel € 1.500.000 opgenomen aan volumestijging. We zien dat de aantallen op individuele ondersteuning lager zijn dan we bij de begroting ingeschat hadden. We gaan een uitgebreide analyse maken om te zien of hierin trends zichtbaar zijn.
-Voor dagbesteding hebben we een voordeel van € 81.000. Voor de proeftuin zien we dat de overgang van bestaande indicaties in de wijken Ruwaard en Ussen moeizamer gaat dan we vooraf dachten. Daarom hebben we hier frictiekosten voor geraamd. Deze hebben we niet hoeven inzetten, omdat dit binnen de proeftuin opgevangen is.
-Voor het nieuwe product Beschermd thuis hebben we een voordeel van € 138.000. Dit product zit in de opstartfase en hierdoor hebben we niet alle middelen kunnen inzetten.
-Daarnaast hebben we hogere opbrengsten van € 147.000 door een ontvangen rijkssubsidie voor domein overstijgende samenwerking met betrekking tot zorgbuurthuis ’t Hageltje.

De totale begrote kosten aan jeugdhulp (inclusief het Centrum voor Jeugd en Gezin en de POH-GGZ jeugd) waren in 2025 € 51,7 miljoen. De werkelijke kosten waren € 53 miljoen. Dit betekent een tekort van € 1,2 miljoen. Dit tekort komt bovenop het reeds begrote tekort voor 2025 van € 1,9 miljoen. Het tekort is een combinatie van een aantal voor- en nadelen: we hebben hogere kosten op de onderdelen begeleiding en maatwerk. Bij maatwerk wordt dit veroorzaakt door een paar casussen waarbij we hele hoge kosten hebben voor 1-op-1 begeleiding. Daar staat tegenover dat we dalende kosten zien op de onderdelen jeugd-GGZ en verblijf buiten het maatwerk. We zijn de plannen voor de kostenbeheersing aan het uitvoeren. De belangrijkste pijlers waar we op inzetten zijn normaliseren, kostenbewustzijn, sturen op volume en duur van de trajecten en het beperken van maatwerk.

De totale uitgaven aan beschermd wonen zijn afgerond € 785.000 lager uitgevallen dan we begroot hadden. Dit bedrag is te splitsen in € 609.000 lagere regionale uitgaven en € 176.000 lagere lokale uitgaven. De lagere regionale uitgaven zijn te splitsen in:
·Lagere kosten Zorg in Natura (ZIN): € 300.000. We zijn per 1 juli 2025 gestart met het nieuwe product Geclusterd Beschermd Thuis als vervanger van het product Beschermd wonen met toezicht op afroep. De zorgkosten van dit nieuwe product zijn lager doordat de component dagbesteding geen onderdeel meer is van het tarief. Dagbesteding kan wel als toeslag op het tarief geïndiceerd worden, maar gelet op de zwaarte van het product Geclusterd Beschermd Thuis is de component dagbesteding vaak pas later in een zorgtraject inzetbaar.
·Lagere overige kosten: € 309.000. De grootste verklaring voor de lagere overige kosten is dat we € 170.000 terugontvangen hebben op de subsidie die we in 2024 verstrekt hebben voor de regionale consultatiefunctie GGZ. Dat komt doordat de zorgverzekeraars in 2024 een grote financiële bijdrage geleverd hebben op dit onderdeel. Daarnaast zijn de advieskosten lager uitgevallen dan we begroot hadden en hebben we in de septembercirculaire € 50.000 extra middelen ontvangen.
De lagere lokale uitgaven hebben vooral te maken dat we € 155.000 hebben overgehouden van de € 200.000 die we hadden aangevraagd uit het Investeringsfonds Beschermd Wonen. Dit bedrag was bedoeld voor het doen van onderzoek naar een nieuwe woonvorm voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid die nog niet in staat zijn volledig zelfstandig te wonen. In 2025 zijn vooral organisatiekosten hieruit betaald. De verdere uitvoering van het project is gepland voor 2026, omdat de voorbereiding meer tijd gevraagd heeft dan we vooraf verwacht hadden. We stellen voor om dit bedrag over te hevelen naar 2026 via de resultaatbestemming.