Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

We hebben € 1,2 miljoen aan hogere kosten en € 0,6 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo geeft dit een nadeel van € 600.000. Dit heeft een aantal oorzaken:
-Hogere kosten van € 1 miljoen voor het project asfaltonderhoud. Het geplande asfaltonderhoud is uitgevoerd inclusief de resterende werkzaamheden van afgelopen jaar. Dit betalen we uit de reserve Integraal uitvoeringsprogramm (IUP). In 2025 is er voor een bedrag van € 9,1 miljoen feitelijk besteed aan IUP projecten. Op dit moment zijn er voor € 20,6 miljoen aan projecten IUP "onderhanden". Voorbeelden hiervan zijn Mikkeldonkpark, Statenweg, Kanaalstraat, Linkensweg, Vd Duyn van Maasdamstraat, Nieuwe Hescheweg, Marijkelaan, Irenelaan, Margrietlaan, Berghem Centrum, Euterpelaan, Rusheuvelstraat, Hertogensingel, Diverse straten Schadewijk. Hiervan schuift een bedrag van € 9,7 voor projecten door naar volgend jaar als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt. De wachttijd voor stroomaansluitingen zorgt voor € 1,6 miljoen lagere uitgaven.
Voor een toelichting verwijzen we naar de 2e voortgangsrapportage IUP verderop in dit boekwerk.
-Lagere kosten van € 300.000 voor groot onderhoud verharding. Het voordeel komt door lagere kosten voor de projecten F 59 en Park Elzeneind Noord. Voor een toelichting verwijzen we ook hier naar de naar de 2e voortgangsrapportage IUP.
-Hogere kosten van € 240.000 voor dagelijks onderhoud verhardingen. Dit komt door meer uitgevoerd onderhoud asfalt en extra veiligheidswerkzaamheden project Meanderende Maas (€ 70.000), meer onderhoud straatmeubilair (€ 50.000), hogere onderhouds - en beheerskosten voor een afsluitsysteem centrum door storingen (€ 40.000), hogere kosten voor mitigerende maatregelen voor vleermuizen bij brug en duiker fietstunnel Ruwaardsingel (€ 40.000) en hogere veegkosten (€ 40.000).
-Hogere kosten van € 140.000 door meer strooibeurten vanwege de weersomstandigheden eind december. Voor het strooien van een gedeelte van provinciale wegen ontvingen we een vergoeding van € 30.000 van de provincie Noord-Brabant.
-Hogere uitgaven van € 80.000 voor dagelijks onderhoud openbare verlichting. We hebben hogere netwerkkosten (€ 109.000) en lagere onderhoudskosten (€ 25).000 door minder storingen en vernielingen.
-Hogere uitgaven van € 80.000 voor Nutsbedrijven door een glasvezelprojecten. We hebben de inhuur van personeel verlengt. Hier tegen over staan de doorbelaste kosten aan derden en extra legesinkomsten van € 360.000.
-Hogere opbrengsten door subsidie Verkeersveiligheid van € 70.000, subsidie duurzame en circulaire infrastructuur van € 50.000, en vanuit schadevergoeding wegmeubilair van € 50.000.

We hebben € 0,5 miljoen aan hogere kosten voor het onderhouden van het openbaar groen. Dit heeft de volgende oorzaken:
-Hogere kosten van € 190.000 voor de aanplant, onderhoud, verkeersafzettingen en verplichte snoei onder hoogspanningsmasten.
-Hogere kosten van € 160.000 voor het wegwerken van achterstallige inboet. Dit gaat om het vervangen van dode, beschadigde planten, bomen en struiken, onder andere door droogte in de zomer.
-Hogere kosten van € 100.000 aan Waterschap voor het maaien van gemeentelijke schouwsloten.
-Hogere kosten van € 90.000 voor haalbaarheidsonderzoek naar ontwikkeling in het stedelijk gebied.
-Hogere kosten van € 90.000 voor het bewateren van nieuw geplante bomen, heraanplant bomen (door graafwerkzaamheden nabij gaslek zijn bomen aangetast) en aanplant extra bosplantsoen na een juridisch geschil.
-Hogere kosten van € 65.000 inboet door toegenomen aanplanten vaste planten als gevolg van veel sterfte/verdroging. In het stedelijk gebied staan in verhouding veel vaste planten. Deze zijn gevoelig voor natte en droge periodes waardoor veel inboet noodzakelijk is.
-Hogere kosten voor bladruimen € 40.000 in verband met gladheidsbestrijding op (fiets)paden en toegankelijkheid (uitsterfbeleid bladkorven).
-Lagere kosten van € 240.000 aan de IBN. Een gedeelte van de bestekskosten groen zijn niet in rekening gebracht en rechtstreeks via de AGR (reserve IBN) verrekend.

We hebben lagere kosten van € 366.000 en hogere opbrengsten van € 269.000. Per saldo geeft dit een voordeel van
€ 635.000. Dit voordeel bestaat uit een voordeel voor afvalinzameling (€ 480.000), een voordeel voor compostering (€ 90.000) en lagere kosten voor de bestrijding van ongedierte (€ 60.000). Het voordeel vanuit afvalinzameling hebben we minder onttrokken uit de reserve afvalstoffenheffing.

We zien de volgende voordelen voor afvalinzameling:
-We hebben hogere inkomsten van € 300.000 door meer ontvangen afvalstoffenheffing € 260.000 en een lagere teruggave van € 40.000 aan huishoudens van afvalstoffenheffing. Het aantal huishoudens lag in werkelijkheid hoger en een er waren meer ledigingen van restafval dan begroot.
-Lagere kosten van € 290.000 door de demontagehal. Het is moeilijk om geschikt personeel met een afstand tot de arbeidsmarkt te vinden voor de verschillende werkzaamheden in de demontagehal. Hierdoor zijn er fors minder uren gemaakt dan geraamd.
-Lagere kosten van € 140.000 voor vervanging van inzamelmiddelen afval - en grondstoffen doordat reparatie voldoende was.
-Lagere inzamelkosten van GFT van € 100.000. Door weersomstandigheden is er ongeveer 7% minder gft ingezameld ten opzichte van afgelopen jaar. Daarnaast waren de verwerkingskosten lager vanwege minder afkeur van vervuild GFT afval. Dit is overigens in lijn met de landelijke tendens in 2025 (bron Attero).
-Lagere kosten van € 60.000 voor verwerking, overslag en transportkosten door minder ingezameld glas.
-Lagere kosten van € 50.000 voor huur inzamelmiddelen tuinafval.
-Lagere kosten van € 20.000 voor vergoedingen aan verenigingen door 7% minder ingezameld oud papier en we hebben € 20.000 aan hogere opbrengsten voor de vergoeding van oud papier door een hogere papier prijs.
-Hogere vergoeding voor PMD van € 50.000 door eindafrekening voorgaande jaren.
-Lagere kosten van € 50.000 voor onderhoud van het duurzaamheidsplein. Er is rekening gehouden met de verbouwing van het duurzaamheidsplein in 2026 waardoor we terughoudend zijn omgegaan met onderhoud.
-Lagere kosten van € 20.000 voor beveiliging van duurzaamheidsplein.

We zien de volgende nadelen voor afvalinzameling
-Hogere kosten van € 210.000 voor inhuur in verband met langdurige zieken huis-aan-huis inzameling.
-Hogere inhuur kosten voor het duurzaamheidsplein van € 190.000 door hoog ziekteverzuim en een bovengemiddeld aantal langdurige zieken.
-Hogere verwerkingskosten van € 90.000, overslag en transportkosten restafval door 7% meer ingezameld huishoudelijk restafval.
-Hogere verwerkingskosten van € 80.000 duurzaamheidsplein voor grof huishoudelijk afval, door hogere verwerkingstarieven.
-Minder inkomsten van € 70.000 aan de poort.

Voor compostering hebben we hogere opbrengsten € 90.000 door lagere verwerkigngskosten en een grotere hoeveelheid groenafval. Bij ongediertebestrijding hebben we € 60.000 lagere kosten voor de bestrijding van de processierups en overige ongediertebestrijding.

We hebben € 0,8 miljoen aan lagere kosten en € 0,6 miljoen aan hogere opbrengsten. Per saldo een voordeel van € 1,5 miljoen. Dit heeft meerdere oorzaken.

Binnen dit product vallen meerdere subsidies/regelingen die we van het Rijk hebben ontvangen waarvan we lagere kosten hadden in 2025. We mogen deze middelen ook in 2026 (en verder) inzetten. Daarom hebben we ook lagere opbrengsten verantwoord in 2025. Het gaat onder andere om de volgende subsidies/regelingen:
-Aanpak energiearmoede (€ 0,5 miljoen) en Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie (€ 50.000). We hebben de subsidie voor aanpak energiearmoede en isolatie nog niet volledig uitgegeven. In lijn met de evaluatie transitievisie warmte zullen we het resterend budget energie-armoede en voor isolatie gaan besteden aan het verduurzamen van woningen, waarmee mensen structureel geholpen worden met een woning die minder energie verbruikt en een beter klimaat binnenshuis wordt bereikt (isolatie-aanpak). Dit gaan we doen in de MCO-aanpak (meerjarig collectief ontzorgen). In 2026 starten we met het MCO waarbij grote delen van de Energiearmoede subsidie besteed zullen worden (restant in 2027). Daarnaast zal de SPUK Lokale Aanpak Isolatie in 2026 en daaropvolgende jaren besteed worden. We schuiven de niet-bestede subsidies door.

Daarnaast hebben we op een aantal onderdelen lagere kosten of hogere opbrengsten en daarom hebben we ook minder onttrokken uit of meer gestort in reserves. Dat gaat om de volgende posten:
-Hogere kosten (€ 0,2 miljoen) en hogere opbrengsten (€ 0,6 miljoen) duurzame opwekken van energiesystemen. We hebben hogere kosten van € 170.000 voor de Duurzame polder. De kosten voor Duurzame Polder voor het deel van Oss betalen we uit de subsidie voor versnelling van klimaat- en energiebeleid.
De opbrengsten zijn € 0,6 miljoen hoger dan verwacht. We hebben bijna € 600.000 ontvangen vanuit het windmolenpark Elzenburg de Geer. Wij hebben het bedrag ontvangen van de Wachtmeesters omdat wij als gemeente in de afgelopen jaren actief zijn geweest bij de voorbereiding van het windmolenpark. De vergoeding is grotendeels voor de gemaakte plankosten. Wij hebben als gemeente dit project voorgefinancierd en brengen de kosten via een anterieure overeenkomst in rekening bij de Wachtmeesters. In 2025 hebben we nog enkele kosten gemaakt die vanuit deze opbrengst betaald zijn. Het resterende bedrag van € 560.000 euro hebben we gestort in de reserve Ontwikkeling windpark. Met deze opbrengst kan in de komende jaren wederom worden geïnvesteerd met mogelijke opbrengsten ten gevolge.
-Hogere kosten (€ 250.000) en hogere opbrengsten (€ 649.000) voor het Bos van Oss. In dit project hebben we voornamelijk agrarische percelen omgezet naar bosgrond, waardoor de grond minder waard is geworden. De waardedaling van afgerond € 250.000 was niet begroot omdat het exacte moment van realisatie niet bekend was. Omdat het bos is gerealiseerd ontvangen we € 649.000 subsidie van de provincie Noord-Brabant als vergoeding voor de afwaardering van de grond. Ook deze post was niet begroot omdat het exacte moment van realisatie niet bekend was. Een externe partij, Stichting Bos van Oss, realiseert het bos.
-Lagere kosten uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (€ 80.000). We hebben lagere kosten voor het programma klimaatadaptatie. Dit wordt met name veroorzaakt doordat we € 70.000 minder kosten hadden voor initiatieven binnen het programma. Daarnaast hebben we enkele projecten niet kunnen starten door personele wisselingen. We hebben per saldo € 80.000 minder onttrokken aan de reserve klimaatadaptatie.
-Lagere kosten voor uitvoering van dijkprojecten (€ 35.000). Dit hebben we minder onttrokken aan de reserve meekoppelkansen dijkversterking Maas.

Daarnaast zien we de volgende afwijkingen:
-Voordeel middelen voor versnelling klimaat- en energie (CDOKE) (€ 0,6 miljoen). Het Rijk heeft gedurende het jaar de CDOKE-middelen met bijna € 1 miljoen verhoogd. Om dit op goede wijze te besteden en de organisatie daar op aan te passen hebben we een meerjarenbegroting opgesteld. De eerste stappen in opschaling zijn gemaakt, komende jaren volgt verdere besteding van deze middelen. We hebben in 2025 nog niet alle extra middelen kunnen inzetten. Om zo veel mogelijk gebruik te kunnen maken van deze extra middelen uit het Rijk, hebben we meer interne kosten (uren) aan CDOKE toegerekend. Hierdoor hebben we afgerond € 0,6 miljoen extra kosten onder CDOKE kunnen verantwoorden. We zien daarom een voordeel op het onderdeel klimaat en energiebeleid. Om deze gelden de komende jaren toch voor dit beleidsdoel in te kunnen zetten, stellen we voor om een bedrag van € 0,6 miljoen als resultaatbestemming te storten in de reserve Investeringfonds Duurzaamheid.
-Lager kosten dierenopvang (€ 134.000). We hebben een nieuw contract afgesloten voor dierenopvang waarbij we samenwerken met meerdere gemeenten, dit zorgt voor lagere kosten. Daarnaast zijn de inzet en kosten van de dierenambulance meegevallen. Dit is afhankelijk van het aantal meldingen.

We hebben hogere opbrengsten van € 120.000 door door naheffingen rioolheffing oude dienstjaren die door de BSOB alsnog zijn geïncasseerd en door meer rioolaansluitingen. In de begroting hielden we rekening met een tekort van
€ 289.000, het tekort is nu € 154.000. We onttrekken daarom minder aan de reserve.

We hebben € 65.000 aan lagere kosten voor bedrijfsafval. Dit komt met hoofdzakelijk door minder inzet van personeel en lagere verwerkingskosten. Daarnaast hebben we hogere opbrengsten van € 148.000. Met ingang van 1 januari 2025 is de regie over het bedrijfsafval ondergebracht bij de gemeente Oss. We zien hierdoor dat de contacten met de Osse ondernemers hebben geleid tot meer afgesloten contracten bedrijfsafval. Dit heeft een positieve bijdrage geleverd aan de klanttevredenheid van de Osse ondernemers.